ਕੰਵਰ ਬਰਾੜ

ਸਿੰਧਬਾਦ – ਰੂਪ ਢਿੱਲੋਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ

ਰੂਪ ਢਿੱਲੋਂ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਸਿੰਧਬਾਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੱਟਿਆਂ ਤੇ ਇੰਜ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਰਿਵਿਊ ਸ਼ਾਇਦ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਰੀਕੇ

ਅਮਰ ਸਿੰਘ – ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੱਗ ਵਾਸਤੇ ਜੂਝਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਾਇਕ

ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਲੋਕ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਜੰਮੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਤੱਥ ਸ਼ਾਇਦ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਲੰਡਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਹੁਰੰਗੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਮੁੱਖ ਤੋਰ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਥਾਂ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਦੋ ਸੌ ਦੇ ਕਰੀਬ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀContinue reading “ਅਮਰ ਸਿੰਘ – ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੱਗ ਵਾਸਤੇ ਜੂਝਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਾਇਕ”

ਵੰਡ (Partition – WH Auden)

ਜਦੋਂ British India ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਈ ਤਾਂ British Barrister Sir Cyril Radcliffe ਦੀ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ ਗਈ। 8 ਜੁਲਾਈ 1947 ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਰੈਡਕਲਿਫ ਇੰਡੀਆ ਪੁੱਜਦਾ ਤੇ ਪੰਜ ਸੱਤ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਮੁੱਕਾ ਕੇ ਤੁਰਦਾ ਬਣਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਾ ਪਰਤਿਆ। ਕੀ ਰੈਡਕਲਿਫ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੱਲContinue reading “ਵੰਡ (Partition – WH Auden)”

ਕਿਤੇ ਹੜ੍ਹ ਤੇ ਸੋਕੇ – ਬਲਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ।

ਕੁਝ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਗੱਲ ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਲੱਗੀ ਜਦੋਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਕਾਰ ਡਰਾਇਵਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਸੁੱਖ ਸਹੂਲਤ ਵੱਲ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਫਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਅੱਖContinue reading “ਕਿਤੇ ਹੜ੍ਹ ਤੇ ਸੋਕੇ – ਬਲਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ।”

ਗਾਨੀ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ (The Parakeets)

ਦਿਨ ਭਰ ਗਿਟਮਿਟਤੇ ਦਿਨ ਢਲਦਿਆਂਛੋਪਲਦੇ ਸਵਰਬਾਤ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਸੰਗਨਾਲ ਚੁੱਪ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤਾਂ ਨੇ– ਗਾਨੀ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ – ਦਿਨ ਭਰ ਟਰ-ਟਰ ਕਰਦੇਤੇ ਰਾਤੀਂ ਡਰਾਉਣੇ ਸੁਪਨੇਸੋਨੇ ਰੰਗੀ ਗਾਨੀਚਲਾਕ ਚਿਹਰੇਫੁਰਤੀਲੇ ਖੰਭਤੇ ਬੇਚੈਨ ਦਿਲਨਾਲ ਗੁੱਫਤਾਰ… ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤਾਂ ਨੇ– ਗਾਨੀ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ – ਉਹ ਜੋ ਬੋਲਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰਵੱਖ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇContinue reading “ਗਾਨੀ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ (The Parakeets)”